Dagelijks Woord

Rhabarberflammeri naar grootmoeders keuken


In het mooie oude kookboek (Mathilde Ehrhardt, Grosses illustriertes Kochbuch) wat we cadeau kregen (zie de link hieronder) wist men wel wat te doen met rabarber!

http://landleveninostfriesland.blogspot.com/2018/06/kookboek-uit-grootmoeders-tijden.html

Omdat we hier dieper in de iets meer zelfvoorzienende huishouding willen duiken en kijken wat de vrouwen omstreeks 1900 kookten met verse rabarber koken wij met hen mee. Hier en daar passen we iets aan om een gerecht bijvoorbeeld dichter bij de zelfvoorziening te brengen of omdat smaken nu eenmaal veranderen met de tijd. Sowieso inspireert het ons om dichter bij ons voedsel te komen staan. Door meer zelf te maken en de ingrediënten dichter bij huis te laten groeien en bloeien. 

Even voor alle duidelijkheid: dit boek is geschreven voor de huisvrouw anno 1904 :-) Het boek opent met een mooi gedicht uit de tijd waarin de huisvrouw nog uiterst gewaardeerd en op waarde geschat werd...


Wo Ordnung, Fleiß und Sparsamkeit
im hause stets regieren
und Liebe, Sorgfalt, Freundlichkeit
das tun der Hausfrau zieren:
Da sind auch Freund und Glück zu Haus,
Sie sitzen mit bei Tische;
Und Frohsinn gehet ein und aus
Und Freudigkeit und Frische
Die Hausfrau denket früh und Spat,
was jedem wohl bekomme,
Sei es Speise oder guter Rat,
was ihm am besten fromme,-
Des Hauses Glieder oder Gäst
Daß keiner was entbehre
Bei Tische und beim frohen Fest
Das sei der Hausfrau Ehre

Vertaling:
Waar orde, ijver en zuinigheid
in huis altijd regeren
en liefde, zorg, vriendelijkheid
dat doet de huisvrouw sieren:
Daar zijn ook vriend en geluk thuis,
ze zitten aan de tafel;
En opgewektheid gaat in en uit
en vreugde en frisheid
De huisvrouw denkt vroeg en laat,
wat een ieder goed zal doen
Zij het eten of goede raad,
wat voor hen het beste is,-
de gezinsleden of gast
dat niemand iets ontbreekt
Aan tafel en bij een vrolijk feest
dat zij de huisvrouw eren


Maar wat is nu eigenlijk een "Flammeri"? Wel, het is een koude zoete pudding die voor het serveren uit de vorm wordt gestort. 

Mathilde haar adviezen en recepten zijn overigens ingeschat op een reusachtig gezin. Na een beetje worstelen met het gotische schrift en de vertaling van oud Duitse woorden en maten ontstond er een pudding met verse rabarber erin verwerkt :-) Wat is het heerlijk om weer eens iets nieuws te ontdekken nog net op de valreep dat de rabarber oogstbaar is. In dit recept zijn Mathilde's hoeveelheden gehalveerd, het is nu genoeg voor ongeveer zes personen.

Rhabarberflammeri naar Mathilde Ehrhardt


Benodigdheden:
125 gram griesmeel
100 milliliter koud water
250 milliliter kokend water OF witte wijn
250 gram schoongemaakte en in stukjes gesneden rabarber
een beetje fijngesneden / geraspte citroenschil
sap van een halve citroen
250 gram suiker

Werkwijze:
-Meng het meel aan met het koude water
-Giet het koude papje bij het kokende water (of wijn)
-Voeg schoongemaakte + in stukjes gesneden rabarber toe
-Voeg geraspte citroenschil, citroensap en suiker toe
-Kook pudding op een zacht vuur zonder veel te roeren gaar
-Als de rabarber zacht is kort tot het kookpunt brengen
-Haal pan van het vuur en laat geheel even na zwellen
-Giet de hete pap in een met koud water uitgespoelde vorm 
-Zet de vorm enige uren koud 
-Serveer gestort en wel met (gezoete) slagroom of vanillesaus.


Eigen ervaring recept Mathilde:

De hoeveelheid suiker is veel te veel! Althans... wij zijn niet meer zoveel suiker gewend. Als je de pudding met witte wijn maakt krijg je werkelijk een heel bijzondere smaaksensatie. Denk aan een overheersende wijnsmaak gecombineerd met een zoetzure achtergrond. Het is opvallend "anders". Ergens doet het denken aan een duik in een snoeppot met mierzoete naar citroen smakende wijngums :-) Het is wel wonderlijk dat je een dergelijke smaak voor elkaar kunt krijgen zonder geknutselde smaakversterkers en dergelijke.

De toevoeging van citroensap en schil staat voor ons ten diepste wat te ver af van onze iets meer zelfvoorzienende droom.

Hier op Anatot raakten we geïnspireerd en maakten een "Flammeri" die dichter bij ons aansluit.

Benodigdheden:
125 gram tarwegriesmeel
100 ml koud water / 60 ml kokend water
200 ml slagroom
250 gram schoongemaakte en in stukjes gesneden rabarber
150 - 180 gram suiker (afhankelijk van hoe zoet je gewend bent)

De bereiding is verder gelijk aan hierboven beschreven. Alleen nu breng je 60 ml water met de slagroom aan de kook. Tarwegriesmeel kun je zelf  in principe maken (het leukst is van zelf verbouwd graan) door hele korrels in een koffiemolen (elektrisch) grof te malen. Je krijgt dan korrelig gemalen tarwe, dus geen fijne bloem. Er werd hier Noord-Duitse kristalsuiker gebruikt en in theorie zouden we rauwe melk bij de boer hierachter kunnen kopen en daar room vanaf kunnen scheppen. Dat schijnt te kunnen als je rauwe melk een dag goed koud zet. Het is dus wel mogelijk om een heerlijke pudding te koken van alleen lokale ingrediënten. 

De smaak van deze voedzame pudding was heerlijk romig, aangenaam zoet en fris tegelijk. Heeft 1 van jullie wel eens rabarber verwerkt in griesmeel?

Een warme groet uit ons hart & ons veenhuisje...

Share this: